Rtęć - źródła narażenia i wpływ na zdrowie

Rtęć (Hg) - zatrucie rtęcią to rodzaj zatrucia spowodowanego ekspozycją na rtęć. Objawy zależą od rodzaju, dawki, metody i czasu trwania narażenia. Mogą one obejmować osłabienie mięśni, słabą koordynację, drętwienie rąk i stóp, wysypkę na skórze, niepokój, problemy z pamięcią, problemy z mówieniem, kłopoty ze słuchem lub kłopoty z widzeniem. Wysoki poziom ekspozycji na metylortęć objawia się wystąpieniem choroby Minamata. Długotrwałe narażenie może powodować powikłania które mogą obejmować problemy z nerkami i zmniejszoną inteligencję.

Formy narażenia na rtęć obejmują sam metal, opary, sole i związki organiczne. Największa ekspozycja na rtęć spowodowana jest jedzeniem ryb, wypełnieniami stomatologicznymi opartymi na amalgamacie lub ekspozycja na rtęć w pracy.

Ludzkie działania, które uwalniają rtęć do środowiska, obejmują spalanie węgla i wydobywanie złota. Dostępne są badania krwi, moczu i włosów w przypadku rtęci, ale nie wykazują one idealnie ilości rtęci w organizmie.

 

Objawy narażenia na rtęć


Typowe objawy zatrucia rtęcią obejmują obwodową neuropatię, objawiającą się parestezją lub swędzeniem, pieczeniem, bólem lub nawet uczuciem przypominającym małe owady pełzające na skórze lub pod skórą, przebarwienia skóry (różowe policzki, opuszki palców i palce stóp); obrzęk i złuszczanie się skóry.

Rtęć nieodwracalnie hamuje zależne od selenu enzymy i może również inaktywować S-adenozylometioninę, która jest niezbędna do katabolizmu katecholamin przez transferazę katechol- O -metylową. Z powodu niezdolności organizmu do degradacji katecholamin (np. epinefryny ), osoba cierpiąca na zatrucie rtęcią może doświadczyć obfitego pocenia się, tachykardii (uporczywie szybszego niż normalne bicie serca), zwiększonego wydzielania śliny i nadciśnienia (wysokie ciśnienie krwi).

Dotknięte zawyżonym poziomem rtęci dzieci mogą wykazywać objawy takie jak czerwone policzki, nos i usta, utratę włosów, zębów i paznokci, przemijające wysypki, hipotonię (osłabienie mięśni) i zwiększoną wrażliwość na światło. Inne objawy mogą obejmować niewydolność nerek (np. zespół Fanconiego) lub objawy neuropsychiatryczne, takie jak niestabilność emocjonalna, upośledzenie pamięci lub bezsenność.

 

Rtęć w rybach


Ryby i skorupiaki koncentrują rtęć w swoich ciałach, często w postaci metylortęci, wysoce toksycznego związku organicznego rtęci. Wykazano, że produkty rybne zawierają różne ilości metali ciężkich, szczególnie rtęci i zanieczyszczeń rozpuszczalnych w tłuszczach, pochodzących z zanieczyszczenia wody. Gatunki ryb długo żyjących i znajdujących się wysoko w łańcuchu pokarmowym, takie jak marlin, tuńczyk, rekin, miecznik makrela zawierają wyższe stężenia rtęci niż inne.

Wiadomo, że rtęć ulega bioakumulacji u ludzi, więc bioakumulacja w owocach morza przenosi się na populacje ludzkie, w których może dojść do zatrucia rtęcią. Rtęć jest niebezpieczna zarówno dla naturalnych ekosystemów, jak i dla ludzi, ponieważ jest to metal znany jako wysoce toksyczny, szczególnie ze względu na jego zdolność do uszkadzania centralnego układu nerwowego. W kontrolowanych przez człowieka ekosystemach dotyczących ryb, zwykle przeprowadzanych w celu produkcji rynkowej poszukiwanych gatunków owoców morza, stężenie rtęci wyraźnie wzrasta w łańcuchu pokarmowym poprzez ryby spożywające małe planktony, a także poprzez źródła nieżywnościowe, takie jak podwodny osad.

Obecność rtęci w rybach może być szczególnym problemem zdrowotnym dla kobiet, które są w ciąży lub mogą zajść w ciążę, karmiące matki i małe dzieci.

⇐ powrót do spisu metali ciężkich